Geschreven door Job Pijlman

Na veertien maanden werken aan één project is het fijn om even stil te staan bij hoe dat proces is verlopen. Niet alleen bij het eindresultaat, maar juist bij alles wat eraan voorafging. De gesprekken, de keuzes, de momenten waarop het verhaal langzaam vorm kreeg.

Het eindresultaat is de documentaire Ferbûn. Een film over het ontstaan van het festival, over hoe het vandaag de dag wordt georganiseerd en over de mensen die dat mogelijk maken. De harde kern, maar vooral ook de meer dan vijfhonderd vrijwilligers. In deze blog neem ik je mee in hoe we dit hebben aangepakt en deel ik een paar lessen die ik zelf heb meegenomen uit dit traject.

Eind 2024: het begin

Zoals elk jaar keken we samen met de organisatie vooruit naar de volgende editie van het festival. Wat staat er te gebeuren, en hoe kunnen we dat vertalen naar beeld en communicatie? We wisten één ding zeker: de volgende editie zou de tiende zijn. Dat voelde als een moment waar we iets mee moesten.

Het woord ‘documentaire’ was eerder al eens gevallen. In een eerder jaar kozen we voor Bregepop TV: luchtig, toegankelijk en meer gericht op marketing. Voor deze jubileumeditie wilden we het anders aanpakken. We wilden laten zien wie er verantwoordelijk zijn voor het festival en hoe het daadwerkelijk wordt georganiseerd. Want dat is nogal wat.

We begonnen met een brainstorm met de vier organisatoren en mijzelf. Waar moet dit verhaal over gaan? Wat vinden jullie belangrijk? Wat vindt de doelgroep belangrijk? Wie is die doelgroep eigenlijk? En wat willen we met deze film bereiken?

Uit die sessie kwamen veel onderwerpen naar voren. Uiteindelijk hebben we die teruggebracht tot acht hoofdthema’s, zoals artiesten, de opbouw, de coronaperiode, het ontstaan van het festival en het festival zelf. Daarboven hing één overkoepelend thema: de vrijwilliger. Daarnaast kozen we voor een aftelstructuur als rode draad: de laatste honderd dagen richting de jubileumeditie.

Van thema’s naar mensen en momenten

Toen de thema’s eenmaal stonden, konden we concreet worden. Wie zijn interessant om te spreken? Welke vragen passen daarbij? En op welke momenten gebeurt er iets dat dit verhaal versterkt?

Neem het thema artiesten. Daarin speelt het hospitality-team een grote rol: het ontvangen van steeds grotere artiesten en de voorbereiding die daarbij komt kijken. Daarnaast een boeker die al lange tijd meedenkt over de visie van het festival, en natuurlijk een artiest zelf. Raynaud van Vangrail, al sinds het begin betrokken bij het festival, heeft niet alleen veel verhalen, maar staat ook elk jaar samen met de organisatie op het podium. Dat zijn perfecte haakjes voor interviews en voor het combineren van archiefbeelden met nieuw materiaal.

Filmen: veel maken, weinig gebruiken

Op 3 januari was de officiële kick-off van het festival. Een logisch en mooi moment om de eerste scène te draaien, precies honderd dagen voor de jubileumeditie. Daarna zijn we in totaal zo’n twintig keer op verschillende momenten gaan filmen.

Soms namen we uitgebreide interviews af, soms bleef er uiteindelijk maar één shot over dat de film haalde. Kill your darlings hoort daar gewoon bij. Tijdens het festival zelf maakten we naast de documentaire ook alle marketingcontent: aftermovies, interviews met headliners en begeleiding van het mediateam. Daarnaast waren er twee dronepiloten actief voor het festival, waarvan we de beelden ook konden gebruiken voor de documentaire.

Montage en afronding

Eind april zat de productie erop en begon de postproductie. In de zomer van 2025 ben ik gestart met de montage. Met ongeveer tien terabyte aan materiaal ging ik alles spotten en ordenen op basis van de thema’s en de gekozen structuur.

Op een gegeven moment ontstond er een eerste versie waarin de verhaallijn goed te volgen was. Samen met Hessel en Sipke hebben we die bekeken: raken we de juiste punten, klopt de lijn, voelt het verhaal zoals het bedoeld is? Na wat bijschaven kon ik verder met het verfijnen: archiefmateriaal zoeken, muziek proberen, kleine grapjes verwerken, mini-verhaallijnen laten terugkomen, motion graphics bedenken en laten maken.

In oktober en november was de documentaire voor zo’n 95% af. Samen met een audio-specialist hebben we het geluid verder aangescherpt en in balans gebracht. Daarna volgden de laatste details: aftiteling, graphics, afronding. De film was klaar.

Première

Op 5 januari 2026 ging Ferbûn in première, tijdens een fantastisch georganiseerde avond. Rode loper, skylights, vervoer naar de ingang en een zaal met zo’n 150 genodigden. Raynaud van Vangrail presenteerde de avond en de documentaire werd met veel enthousiasme ontvangen.

De film laat zien wat er nodig is om een festival te organiseren en wie dat doen. Het was bijzonder om dat verhaal zo groot terug te zien, en ik denk dat het voor veel mensen ook een gevoel van trots gaf. Dat gold in ieder geval voor mij. Trots op het project en op het eindresultaat.

Vijf dingen die ik meeneem

Tijdens dit project heb ik ook weer veel geleerd. Ik heb vijf lessen voor mezelf opgeschreven, die ik graag deel.

1. Neem mensen vooraf mee. Laat weten dat je iemand later die dag wilt spreken en waarover. Dat geeft rust en zorgt ervoor dat mensen beter voorbereid zijn of zelf met ideeën komen.
2. Voorbereiding is echt het halve werk. Door vooraf thema’s en hoofdstukken te bepalen, wist ik tijdens gesprekken waar ik op kon sturen en had ik in de montage voldoende houvast.
3. Een interview is ook gewoon een gesprek. Door dat hardop uit te spreken, bij mezelf en bij de ander, ontstaat ontspanning. Dat zie je terug op beeld.
4. Houd vast aan je structuur in de montage. Door alles te categoriseren per hoofdstuk bleef het overzichtelijk en werd het niet overweldigend.
5. Zoek naar afronding in je verhaal. Laat iets uit het begin later terugkomen. Dat kan klein zijn, maar het geeft een verhaal extra lading.

Ik deel dit vooral voor mezelf, maar als je er iets uit kunt halen voor je eigen werk, dan is dat alleen maar mooi.

Credits

Job Pijlman (film & edit)

Binne-Louw Katsma (drone)

Jelmer Poelsma (drone)

Jacob Fokkens (camera)

Dano Nunes (graphics)

Mark Wagenaar (audio)

Sipke Schotanus (productie)

Hessel Faber (eindredactie)